Telegram doʻkon uchun bot — mijozga katalogni tugmalar orqali koʻrsatadigan, buyurtmani qisqa savollar bilan yigʻadigan va toʻlov havolasini yoki rekvizitlarni yuboradigan yordamchi. Buyurtma tayyor boʻlishi bilan bot uni menejeringizga Telegramda yoki CRM tizimiga uzatadi. ETOCHATBOTda bunday botni dasturchisiz, @BotFather bergan token bilan bir kechada yigʻish mumkin.
Telegram doʻkon boti nima ish qiladi
Oʻzbekistonda koʻp doʻkonlar Telegram kanali orqali sotadi: post chiqadi, keyin «narxi qancha?», «razmer bormi?» degan savollar menejerning shaxsiy yozishmasiga yogʻiladi. Menejer band boʻlsa yoki mijoz tunda yozsa, javob kechikadi va xaridor boshqa kanalga oʻtib ketadi. Bot shu boʻshliqni yopadi:
- Menyu va katalog. Mijoz «Katalog» tugmasini bosadi, boʻlimni tanlaydi va mahsulotni rasm, narx va tavsif bilan koʻradi.
- Buyurtma. Bot oʻlcham, rang, ism, telefon va manzilni ketma-ket soʻraydi — hech narsa esdan chiqmaydi.
- Toʻlov ma’lumoti. Buyurtma tasdiqlangach, bot toʻlov havolasini yoki karta rekvizitlarini yuboradi.
- Menejerga uzatish. Tayyor buyurtma sizga yoki menejerlar guruhiga bitta xabar boʻlib keladi, kerak boʻlsa — amoCRM, Bitrix24 yoki Google Sheets’ga ham.
- Eslatma. Mijoz manzilni yozmay qolib ketsa, bot belgilangan vaqtdan keyin oʻzi eslatadi.
Bot qachon yetadi, qachon sayt kerak
Bot assortimenti uncha katta boʻlmagan doʻkonga eng mos keladi: bir necha boʻlim va oʻnlab mahsulot, buyurtma asosida tikiladigan kiyim, gul, shirinlik, kosmetika, xizmatlar. Mijoz uch-toʻrt tugma bosib buyurtmaga yetadi — bu sayt ochib, roʻyxatdan oʻtishdan ancha tez.
Mahsulot minglab boʻlsa, filtrlar va bir nechta mahsulotli savatcha kerak boʻlsa, ularni sayt yoki alohida doʻkon tizimida yuritgan ma’qul. Bunda bot tezkor yordamchi boʻlib qoladi: savollarga javob beradi, saytdagi kerakli boʻlimga havola beradi va buyurtma boʻyicha mijozni menejerga ulaydi.
Katalog va menyuni tugmalar bilan yigʻish
Katalog ETOCHATBOT konstruktorida «Xabar» bloklaridan yigʻiladi. Har bir xabarga rasm, matn va tugmalar qoʻshiladi; tugma keyingi blokka oʻtkazadi yoki havolani ochadi. Masalan, Toshkentdagi ayollar kiyimi doʻkoni uchun tuzilma shunday boʻlishi mumkin:
- Salomlashish: «Assalomu alaykum! Kolleksiyani koʻrish uchun boʻlimni tanlang» va tugmalar: «Koʻylaklar», «Ustki kiyim», «Aksessuarlar».
- Boʻlim ichida har bir mahsulot alohida xabar: rasm, nomi, narxi, oʻlchamlari va «Buyurtma berish» tugmasi.
- Har bir mahsulot ostida «Orqaga» tugmasi — boʻlimlar roʻyxatiga qaytish uchun.
Telegramda tugmalarni xabar ichida emas, matn kiritish maydoni ostida ham koʻrsatish mumkin. U yerga doimiy menyu qoʻying: «Katalog», «Buyurtmam», «Aloqa». Mijoz qayerda boʻlmasin, bir tegishda kerakli boʻlimga qaytadi.
Maslahat
Narx va mavjudlikni rasmga yozmang, matnda koʻrsating. Narx oʻzgarsa, rasmni qayta tayyorlash shart boʻlmaydi — matnni oʻzgartirasiz, xolos.
Buyurtmani savollar bilan qabul qilish
«Buyurtma berish» tugmasidan keyin bot qisqa savollar zanjirini boshlaydi. Har bir javob «Javobni saqlash» bloki orqali oʻzgaruvchiga yoziladi va keyin buyurtma xulosasida, bildirishnomada va CRMda ishlatiladi. Odatiy zanjir:
- Oʻlcham yoki rang — tugmalar bilan, mijoz yozib oʻtirmasin.
- Ism.
- Telefon — «Telefon raqamini soʻrash» tugmasi bilan: Telegram raqamni bir tegishda yuboradi, xato terilmaydi.
- Yetkazib berish usuli: «Toshkent boʻylab», «Viloyatlarga», «Oʻzim olib ketaman».
- Manzil va moʻljal — erkin matn bilan.
Oxirida bot hammasini bitta xabarda qaytaradi: «Buyurtmangiz: koʻylak, M oʻlcham, Chilonzor tumani. Hammasi toʻgʻrimi?» — va «Tasdiqlash» hamda «Oʻzgartirish» tugmalarini qoʻshadi. Bu bosqich xato yozilgan buyurtmalarni kamaytiradi.
Mijoz yarim yoʻlda toʻxtab qolsa, «Mijoz javobini kutish (taymaut bilan)» blokini qoʻying: masalan, bir soatdan keyin bot muloyim eslatma yuboradi. Telegramda bot oʻz obunachisiga istalgan vaqtda yoza oladi — mijoz botni bloklamagan boʻlsa.
Toʻlov: havola yoki rekvizitlar
Toʻlov bosqichida bot mijozga oldindan tayyorlab qoʻygan ma’lumotingizni yuboradi. Ikki odatiy yoʻl bor:
- Toʻlov havolasi. Toʻlov tizimingizda yaratilgan havolani xabarga «Havolani ochish» turidagi tugma sifatida qoʻyasiz. Mijoz tugmani bosib, toʻlov sahifasiga oʻtadi.
- Rekvizitlar. Karta raqami yoki hisob rekvizitlari oddiy matn koʻrinishida: kimning nomiga, qancha va izohga nima yozish kerak.
Muhim farq: bot Payme, Click yoki boshqa toʻlov tizimiga ulanmagan. U toʻlov oʻtgan-oʻtmaganini oʻzi koʻrmaydi, faqat havola yoki matnni yetkazadi. Shuning uchun toʻlovni tasdiqlash menejerda qoladi. Amalda koʻp doʻkonlar shunday qiladi: bot «Toʻlov chekining skrinshotini yuboring» deb soʻraydi, «Mijoz rasm yubordi» sharti rasm kelganini tekshiradi, keyin chek menejerlar guruhiga nusxalanadi. Menejer pul tushganini koʻrib, buyurtmani yigʻishga beradi.
Naqd pul yoki kuryerga toʻlov qabul qilsangiz, bu bosqichni soddalashtirish mumkin: bot shunchaki «Toʻlov — buyurtma yetkazib berilganda» deb yozib qoʻyadi.
Buyurtmani menejerga va CRMga uzatish
Buyurtma tasdiqlanishi bilan uni kim koʻrishi kerakligini oʻzingiz tanlaysiz. ETOCHATBOTda bir nechta yoʻl bor, ularni birga ishlatish ham mumkin:
- «Telegramga bildirishnoma». Xizmat boti shaxsiy Telegramingizga buyurtma tafsilotlarini yuboradi: mahsulot, ism, telefon, manzil — matnni oʻzingiz belgilaysiz.
- «Messenjerga nusxalab yuborish». Buyurtma yoki chek rasmi menejerlar guruhiga tushadi. Buning uchun botingiz shu guruhda administrator boʻlishi kerak.
- «Operatorni chaqirish». Suhbat oʻqilmagan deb belgilanadi va menejer uni umumiy oynada darhol koʻradi.
- Integratsiyalar. Bot amoCRMda bitim, Bitrix24da lid yoki bitim yaratadi yoki Google Sheets’ga yangi qator qoʻshadi. Ulash tartibi — integratsiyalar sahifasida.
- Ichki CRM. Alohida CRM tizimingiz boʻlmasa, buyurtma mijoz kartasiga yoziladi, savdo jarayoni bosqichini esa ssenariyning oʻzi oʻzgartiradi.
Telegram va Instagram yozishmalari bitta kabinetda turadi, menejer mijoz qayerdan yozganini qidirib oʻtirmaydi. Bot javob bera olmagan joyda menejer suhbatga qoʻshiladi va mijoz bilan oʻzi gaplashadi.
Instagramdan mijozni botga olib kelish
Koʻp doʻkonlarda vitrina Instagramda, buyurtma esa Telegramda. Ikkisini bogʻlash oson: post ostida «KATALOG» deb yozgan har bir kishiga bot Directga Telegram botingiz havolasini yuboradi. Bu kalit soʻz orqali ishlaydi, sozlash tartibi — Instagramda kalit soʻz boti haqidagi maqolada. Instagram qoidalariga koʻra bot mijozga birinchi boʻlib yoza olmaydi va uning oxirgi xabaridan keyin faqat 24 soat ichida javob beradi. Shuning uchun buyurtma holati haqidagi keyingi xabarlar uchun Telegram boti qulayroq.
Tugmadan tashqari savollar
Mijozlar har doim ham tugma bosmaydi: «Samarqandga yetkazib berasizlarmi?», «bu matoning tarkibi qanday?» deb yozishadi. Bunday savollarni menejerga yoʻnaltirish yoki AI-agentga topshirish mumkin. Agent yetkazib berish shartlari, oʻlcham jadvali va narxlar yozilgan materiallaringiz asosida javob beradi, bilmasa — suhbatni menejerga uzatadi. AI-agent Premium tarifida ishlaydi, qanday sozlanishi — mijozlarga javob beradigan AI-agent haqidagi maqolada.
Botni ishga tushirish: 5 qadam
- Telegramda @BotFather’ni oching, /newbot buyrugʻi bilan bot yarating va tokenni nusxalang.
- ETOCHATBOTda roʻyxatdan oʻting va tokenni kabinetga qoʻyib, botni ulang.
- Konstruktorda menyu, katalog va buyurtma ssenariysini yigʻing.
- Oʻzingiz mijoz boʻlib, butun yoʻlni oxirigacha bosib chiqing: buyurtma menejerga yetib keldimi, telefon toʻgʻri saqlandimi.
- Bot havolasini kanalingizdagi qadalgan postga, Instagram profili tavsifiga va mahsulot qadoqlariga qoʻying.
Telegram bot yaratishning umumiy qadamlari — biznes uchun Telegram bot yaratish maqolasida, imkoniyatlar roʻyxati — Telegram uchun chat-bot sahifasida. Bepul Starter tarifida bitta asosiy ssenariy bor — oddiy menyu va buyurtmani sinash uchun yetadi. Integratsiyalar va qoʻshimcha modullar Plus tarifidan boshlab ishlaydi, batafsil — tariflar sahifasida.
Koʻp beriladigan savollar
Telegramda internet magazin qanday ochiladi?
Eng oddiy yoʻl — kanal va botni birga ishlatish. Kanalda mahsulotlarni koʻrsatasiz, bot esa katalog, buyurtma va toʻlov ma’lumotini oʻz zimmasiga oladi. Bot @BotFather orqali yaratiladi, keyin ETOCHATBOT kabinetiga ulanadi va konstruktorda dasturchisiz sozlanadi.
Bot Payme yoki Click orqali toʻlovni oʻzi qabul qiladimi?
Yoʻq. ETOCHATBOT bu toʻlov tizimlariga ulanmagan. Bot mijozga siz bergan toʻlov havolasini yoki rekvizitlarni yuboradi, toʻlovni esa menejer tekshiradi — masalan, mijoz yuborgan chek rasmi boʻyicha.
Telegram doʻkon botini dasturchisiz yaratsa boʻladimi?
Ha. Menyu, katalog, savollar va bildirishnomalar konstruktorda bloklardan yigʻiladi, kod yozish kerak emas. Dasturchi faqat oʻziga xos murakkab bogʻlanish kerak boʻlganda — masalan, ombor dasturingiz bilan — kerak boʻlishi mumkin.
Buyurtmalar qayerga tushadi?
Tanlovingizga koʻra: shaxsiy Telegramingizga, menejerlar guruhiga, ETOCHATBOTning ichki CRMiga yoki amoCRM, Bitrix24, Google Sheets’ga. Yozishmalarning oʻzi esa kabinetdagi umumiy oynada qoladi.
Bunday bot qancha turadi?
Boshlash uchun bepul Starter tarifi bor, roʻyxatdan oʻtganda esa 3 kunlik Premium sinovi kartasiz beriladi. Joriy narxlar — tariflar sahifasida.